آزمایش های غربالگری | در زمان بارداری
آزمایش خون اولیه در سهماهه اول بارداری
در سهماهه اول بارداری، پزشک میتواند دو نوع آزمایش خون غربالگری را درخواست دهد: غربالگری متوالی و غربالگری یکپارچه. این آزمایشها با اندازهگیری برخی مواد در خون مادر، مانند پروتئین پلاسما A مرتبط با بارداری و هورمون گنادوتروپین کوریونی انسانی (hCG)، به ارزیابی خطر ناهنجاریهای کروموزومی در جنین کمک میکنند. سطوح غیرطبیعی این مواد میتواند نشانه افزایش ریسک اختلالاتی مانند سندرم داون باشد.
آزمایشهای معمول در اولین ویزیت بارداری
در اولین ویزیت پیش از زایمان، خون مادر برای موارد زیر نیز بررسی میشود:
ایمنی در برابر سرخجه (Rubella)
ابتلا به سیفلیس، هپاتیت B و HIV
بررسی کمخونی و سطح هموگلوبین
تعیین گروه خونی و فاکتور Rh
تعیین گروه خونی و فاکتور Rh اهمیت زیادی دارد، زیرا ناسازگاری Rh میتواند در بارداریهای بعدی و سلامت نوزاد تأثیر بگذارد. اکثر افراد Rh مثبت هستند، اما اگر مادر Rh منفی باشد و نوزاد Rh مثبت، بدن مادر ممکن است آنتیبادیهایی تولید کند که برای حاملگیهای بعدی مشکلساز باشد.
مدیریت ناسازگاری Rh
زمانی که ناسازگاری Rh وجود داشته باشد، به اکثر زنان Rh منفی در هفته ۲۸ بارداری و چند روز پس از زایمان، گلوبولین ایمنی Rh تزریق میشود تا از تولید آنتیبادی علیه خون نوزاد جلوگیری شود.
اگر نوزاد Rh منفی باشد، تزریق لازم نیست.
تاکید میشود که هیچ روش غیرتهاجمی برای تعیین گروه خونی نوزاد تا زمان تولد وجود ندارد.
اهمیت آزمایش خون اولیه
این آزمایشها کمک میکنند تا:
سلامت مادر و جنین در ابتدای بارداری بررسی شود
ریسک اختلالات ژنتیکی و کروموزومی ارزیابی شود
مشکلاتی مانند کمخونی، عفونتها و ناسازگاری Rh پیش از تولد شناسایی و مدیریت شوند
انجام این آزمایشها، بخشی از مراقبتهای استاندارد دوران بارداری است و به پیشگیری از مشکلات جدی در مادر و نوزاد کمک میکند.
آزمایش خون در سه ماهه دوم بارداری
آزمایش خون یکی از بخشهای اصلی غربالگری دوران بارداری است که در سه ماهه دوم بارداری نیز انجام میشود. این آزمایش به پزشک کمک میکند تا خطر بروز برخی اختلالات در نوزاد، از جمله سندرم داون، نقص لوله عصبی و ناهنجاریهای دیواره شکم، ارزیابی شود.
در این آزمایش، معمولاً چهار پروتئین جنینی اندازهگیری میشوند تا اطلاعات دقیقتری درباره سلامت جنین به دست آید.
آزمایش چهارگانه در سهماهه دوم
اگر مراقبتهای دوران بارداری برای دریافت غربالگری یکپارچه سرم یا غربالگری یکپارچه متوالی دیر شروع شوند، معمولاً پزشک غربالگری چهارگانه را توصیه میکند.
در این نوع غربالگری، احتمال تشخیص سندرم داون و سایر ناهنجاریها نسبت به غربالگری متوالی یا یکپارچه کمی کمتر است، اما همچنان یک روش معتبر برای ارزیابی سلامت جنین به شمار میرود.
اهمیت آزمایش خون سه ماهه دوم
کمک به تشخیص زودهنگام ناهنجاریهای کروموزومی و ژنتیکی
ارزیابی خطر اختلالات ساختاری جنین
برنامهریزی برای مراقبتهای پزشکی و پیشگیریهای لازم در طول بارداری
این آزمایش بخشی از مراقبتهای استاندارد سهماهه دوم بارداری است و به پزشک کمک میکند تا سلامت مادر و جنین را به بهترین شکل مدیریت کند.
غربالگری استرپتوکوک گروه B در سهماهه سوم بارداری
استرپتوکوک گروه B (GBS) یک نوع باکتری است که میتواند در زنان باردار و نوزادان باعث عفونتهای جدی شود. انجام غربالگری GBS در سهماهه سوم بارداری به پیشگیری از انتقال باکتری به نوزاد و مراقبت به موقع کمک میکند.
محلهای شایع GBS در زنان سالم
این باکتری معمولاً در نواحی زیر یافت میشود و در بیشتر افراد سالم مشکلی ایجاد نمیکند:
دهان
گلو
قسمت پایین روده
واژن
خطر GBS برای مادر و نوزاد
در زنان سالم، وجود GBS در واژن معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند.
با این حال، برای نوزاد تازه متولد شده که سیستم ایمنی قوی ندارد، این باکتری میتواند عفونتهای جدی ایجاد کند، به ویژه زمانی که نوزاد از طریق زایمان طبیعی متولد میشود و در معرض واژن مادر قرار میگیرد.
اهمیت غربالگری در سهماهه سوم
انجام غربالگری استرپتوکوک گروه B در سهماهه سوم بارداری به پزشک امکان میدهد تا در صورت مثبت بودن نتیجه، اقدامات پیشگیرانه مانند آنتیبیوتیک قبل از زایمان را انجام دهد و خطر انتقال به نوزاد را به حداقل برساند.
⚠️ این غربالگری بخشی از مراقبتهای استاندارد بارداری است و میتواند سلامت نوزاد را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
